Excursie met GTW 475 en GVA 101

Twee klassiekers van het Arnhemse stads- en streekvervoer troffen elkaar vandaag in Arnhem voor een leuke excursie

De 475 onder Arnhemse draden

Beide bussen in de nieuwste Arnhemse woonwijk: Schuytgraaf

Eindpunt Het Duifje. Hier kwam de trolleybus pas nadat de 101 buiten dienst ging

Line-up in Het Duifje

Eindpunt Beekhuizenseweg in Velp. Tijdens het werkzame leven van de 101 was dit eindpunt er nog niet.

Rondrit met de GTW 475

Afgelopen zaterdag maakte de GTW 475 een rondrit door de Achterhoek. De GTW (Geldersche Tramwegen) 475 is in gebouwd in 1964. Het chassis is van Leyland (Royal Tiger Worldmaster LERT 1/1). De carrosserie werd gebouwd door Den Oudsten. Tussen 1963 en 1967 kwamen bij de GTW in totaal 80 bussen van dit type in dienst. Een deel van de serie (waaronder de 475) was uitgevoerd als semi-toer bus, met extra lux interieur, panorama ruiten in het dak, doorzichtige dakluiken en zelfs een imperiaal voor bagage die niet in de bagageruimte onder de vloer mee kon. De 475 behoorde tot de ''korte'' toerwagens, met een lengte van 11 meter.

De lijnwagens en de toerwagens uit 1963 en 1967 waren 12 meter lang. In de zomer deden deze toerwagens tot het begin van de jaren 70 dienst als reiswagen. In de winter reden ze op de lijndienst. Zo werd het wagenpark van de GTW heel efficiënt gebruikt. In 1977 ging de bus over naar de GSM. In 1979 ging de bus nog geheel in GTW uitvoering buitendienst en werd de museumstichting MUSA de nieuwe eigenaar. In 2005 werd de HSA (stichting Historisch Streekvervoer Achterhoek) de nieuwe eigenaar.

De 400en van de GTW werden ook wel Duikboten genoemd vanwege hun ronde dak.

Museumbussen bij Dordt in Stoom

Op 29 en 30 mei verzorgde de Stichting Veteraan autobussen met 9 bussen het vervoer van het Station naar het Centrum tijdens Dordt in Stoom.

London Metrobus en Leyland Titan

Vanaf eind jaren 70 kocht London Transport 2 typen dubbeldekkers ter vervanging van de 2500 nog geen 10 jaar oude Daimler Fleetlines. Van Leyland werd de Titan betrokken, een compleet door Leyland geleverde dubbeldekker. Door productieproblemen bleef London Transport de enige grote afnemer van dit type bus. De bussen waren redelijk succesvol. De laatste werden pas in 2003 afgevoerd. MCW was de andere leverancier van dubbeldekker. De door MCW geleverde METROBUS was buiten Londen stuk succesvoller als de Titan. De productie ging door tot het faillissement van MCW in 1989. In totaal waren er toen zo'n 4000 exemplaren geleverd. Na het faillissement werden de productierechten gekocht door OPTARE, net als DAF Bus in die tijd onderdeel van United Bus. Op basis van de Metrobus werd vervolgens de DAF DB250- Optare Spectra dubbeldekker ontwikkeld. In de bovenstaande film zien we de bussen in hun nadagen in London. De onderstaande film toont de bussen in Reading. Reading Buses was 1 van de weinige steden buiten Londen die de Leyland Titan aanschafte.

Een dagje bij de FRAM in 1979

In het noorden reden verhoudingsgewijs veel oude streekbussen. Een dagje foto's maken bij de FRAM leverde dan ook een leuke buit op.

In Heereveen waren nog een aantal oude af te voeren Leylands (type A-Road) te vinden, zoals de 4467 (Leyland-Verheul), de iets moderne 4377, ook met een opbouw van Verheul en de Leyland - Van Hool toerwagen 7316. Uniek aan deze laatste ws de orginele eendelige voorruit. Bij de meeste bussen van dit type was de vooruit vervangen door een tweedelig exemplaar met middenstijl.

In Leeuwarden werden een aantal 'bolramers' op de plaat gezet. Links de 7460 met Hainje opbouw, in het midden de 7067 met een opbouw van Van Hool en rechts de 4696 met een werkspoor opbouw.

Ook op de stadsdient in Leeuwarden de nodige variatie. De 6039 (DAF-Hainje) op de speciale lijn naar de Veemarkt en de 5446 (Leyland-Den Oudsten LOS), een uniek type bus dat alleen in Leeuwarden reed. Ook uniek was de wijze van reclame maken op de Leeuwarder stadsbussen.

Voor de lijnen over B-wegen werden speciale smalle bussen aangeschaft. Links de 6336, een Daf TB160-Hainje met een van de CSA1 stadsbus afgeleide opbouw. Links een variant op de standaard streekbus, de 6363 (DAF TB163-Den Oudsten)

GVA 22

Op 21 april 2007 organiseerde de Stichting Museumbussen een excursie in de omgeving van Arnhem met de GVA 22. In de ochtend werd een rondrit gemaakt door de prachtige omgeving van Arnhem.

Deze Leyland Verheul LVB668-Verheul kwam in 1968 in dienst bij het GVA als onderdeel van de serie 21-23. Deze bussen waren voorzien van dubbele stoelen aan beide zijden van het gangpad en hadden daardoor 45 zitplaatsen. Ze waren speciaal bedoeld voor de zomerlijn naar de Hoge Veluwe en de stadsrondritten. Zowel de lijn naar de Hoge Veluwe als de stadrondritten werden wegen gebrek aan belangstelling al snel gestaakt.

Het GVA zette deze bussen niet graag in op de lijndienst. Door het smalle gangpad was de doorstroming van passagiers zeker bij een volle bus met staanplaatsen niet optimaal. Meer dan een enkel spitsritje en wat groepsvervoer zat er voor deze bussen dan ook niet. Op de foto hiernaast zien we de 22 in dienst op lijn 5. Lijn 5 reed vanwege de files op de Johan de Wittlaan om via het Spijkerkwartier. Hier zien we de bus op deze omleidingsroute in de Parkstraat. Een enkele keer was een bus van deze serie aan te treffen als versterkingsbus op de lijn naar de Hoge Veluwe die vanaf het einde van de jaren zeventig weer nieuw leven was ingeblazen.

De 22 werd verbouwd tot Lesbus, maar kon eventueel ook gewoon op de lijndienst worden ingezet. Op de foto hiernaast is deze te zien samen met de andere lesbus, de 80.

Op een winterse zondagochtend trof ik eens de hele serie aan op lijn 1. Er zat die ochtend veel ijs op de bovenleiding en blijkbaar had men geen zin in technische problemen met de trolleybussen (door de ijsvorming is de stroomafname niet optimaal en slijten de koolblokken in de stroomafnemers heel snel. Daarom werden die ochtend alle trolleybussen door dieselbussen vervangen. Dit was mogelijk doordat de materiaal inzet op zondag veel lager was dan door de week.

Ook de speciale marktbussen waren een vertrouwd inzetgebied van deze bussen. In Arnhem zuid reed vanaf Elderveld een Marktbus naar de wijkmarkt in Malburgen. In Arnem Noord reed een bus van de Centrummarkt naar de Geitenkamp via Klarendaal.

Het was de bedoeling de 21-23 in 1980 af te voeren na de komst van de eerste B7900 trolleys 131-133. Door het sterk stijgende vervoer konden de bussen echter nog niet gemist worden. Uiteindelijk werden ze in het voorjaar van 1981 afgevoerd. De 21 leefde voort als Infobus voor het GVA en werd als zodanig nog in de nieuwe kleuren gespoten. De 23 ging naar het Safaripark en kreeg een "Zebra Outfit". De 22 werd museum bus van de MUSA. Later ging deze bus over naar BEVER en nu is de bus dus eigendom van de Stichting Museumbussen.

Leuk zijn de verschillende details in de bus zoals de oude reklames en reizigers informatie die nog in de bus hangt. Arnhem had ooit 6 bioscopen!!