Film Kanaal Public Transport Worldwide

Station Arnhem in oude anzichten

Op dit moment is de omgeving van het Stationsplein in Arnhem niet bepaald een visitekaartje voor de stad. In het verleden was de omgeving menig keer het object voor een anzichtkaart. Hierboven zien we een kaart uit de jaren vijftig. Het karateristieke busstation van het GVA is hierop in volle glorie te bewonderen. Hierin zaten een wachtruimte voor passagiers en personeel en een winkeltje. Het is nog niet erg druk. De dieselbussen stoppen aan de voorzijde van het gebouw, de trolleybussen aan de achterzijde. De reclame voor AGFA rolfims en Cameras heeft jarenlang op het stationsgebouw gezeten

Op deze afbeelding in blik op het 1e trolleyspoor. Het bloemenperk heeft later plaats moeten maken voor een extra spoor. Op het streekbusstation is een gelede MAN bus van de GTW te zien.

Een fraaie afbeelding uit het begin van de jaren 70. Op de voorgrond een DAF MB200 uit de 6900 serie van de NBM. Aan de voorzijde van het stadsbusstation zijn inmiddels 3 sporen gekomen. Het achterste deel van het eerste spoor vanaf de weg gerekend werd gebruikt voor het opstellen van reserve bussen. Hier zien we een Leyland-Werkspoor bolramer (serie 39-44) uit 1961-62 en twee iets nieuwere Leyland Verheul bussen (serie 49-50 of 15-20).

Budapest Trams Type UV buitendienst

In augustus 2007 gingen in Budapest de laatste trams van het type UV buitendienst. Deze karateristieke trams bepaalde zo'n 50 jaar het straatbeeld van Budapest. De trams waren qua uiterlijk gebaseerd op een ontwerp uit de jaren 30. In het interieur was veel hout verwerkt. Ook bij de elektrische installatie greep men terug op technology uit deze periode. De trams waren uitgevoerd als vierasser met deuren aan de uiteinden en op het midden balkon. Meestal werden de trams gekoppeld ingezet. Op de drukke lijnen werd tussen de motorwagens ook nog een tweeassige bijwagen meegevoerd.
De trams kwamen in dienst tussen 1956 en 1965.

3200-3249 UV1 1956-57
3250-3349 UV2 1957-58
3350-3474 UV3 1959-61
3800-3899 UV5 1962-65

De laatste serie (UV5) was iets langer en had een dubbele middendeur. Ook waren deze trams vanaf het begin voorzien van slechts 1 bestuurderscabine. Dit was geen bezwaar omdat de trams toch paarsgewijs werden ingezet. Door twee motorwagen rug aan rug te koppelen had men toch een tweerichting tramstel. Bij de oudere series is later 1 cabine verwijderd.

In 1984 was ik voor het eerst in Budapest en maakte ik voor het eerste kennis met deze trams. De trams hadden een enorm motorvermogen en maakte een prachtig zoemend geluid. Een minpunt was de verwarming. In de winter waren deze trams niet warm te krijgen. In december 2004 zag ik regelmatig bestuurders met muts en handschoenen deze trams bedienen.
Na de val van het communisme was er lange tijd geen geld voor de aanschaf van nieuwe trams. De eerste UV stellen konden worden afgevoerd na de aankoop van een aantal 2e hands trams uit Hannover in 2001. De rest zou worden afgevoerd na de komst van een serie Combino's voor de drukke lijnen 4 en 6. De hierop rijdende gekoppelde Ganz 8-assers zouden de overgebleven UV trams moeten vervangen. Door problemen met de bouw van de Combino's werd de levering heel erg vertraagd. In feite werd er voor Budapest een heel nieuw type tram ontwikkeld, de Combino Supra Budapest. Vanaf 2006 werden deze nieuwe trams in dienst gesteld en in 2007 leidde dit uiteindelijk tot de buitendienststelling van de laatste UV trams.

Een fraaie website over deze en andere trams in Budapest is hier te vinden.

Nieuwe Treinstellen Valleilijn

Op 23 september werd het eerste Protos treinstel van Connexxion ingezet op de Valleilijn. Connexxion heeft de treinstellen netjes in de 5000 serie genummerd net als de sneltrams. Als eerste treinstel kwam de 5032 in dienst.

Het is een bijzonder voertuig geworden. Een treinstel bestaat uit twee forse wagenbakken die er ook qua gewicht mogen zijn. Ze zijn zwaarder als een tweetje Mat. 54!! en dus een stuk zwaarden dan de oude NS stoptreinen die ze vervangen. Met "lightrail" heeft de Protos dus niet zoveel te maken. Dat wordt ook duidelijk door de maximum snelheid, 160km/u.


Het interieur is ruim en voorzien van een speciale discohoek (Dance valley) waar in de nabije toekomst videoclips getoond zullen worden. Ook een snoep en drank automaat heeft hier een plaatsgevonden. Of dat allemaal netjes blijft zonder conducteur moeten we afwachten. Helemaal aan de andere kant van de trein bevindt zich de 1e klas. Als extra hebben de passagiers hier een leeslampje en een tafeltje. De rijeigenschappen vallen zeker niet tegen. De trein is stil accelereert snel en op de hoofdbaan tussen Amersfoort en Barneveld rijdt de trein heel soepel. Tussen Barneveld en Lunteren waar het spoor er niet zo lekker bij licht, schommelt de trein behoorlijk heen en weer. De vloer van de trein zit op perronhoogte. Een uitschuif rede overbrugt de ruimte tussen trein en perron. Doordat deze eerste moet uitschuiven voordat de deur opengaat duurt het openen van de deuren voor je gevoel wat lang.
Al met al zijn de eerste indrukken positief. De Protos is een heel ander type trein dan de Spurt en de Lint die door Syntus, Arriva en straks Veolia worden ingezet. De Protos lijkt meer geschikt voor het zware werk. Nu nog afwachten hoe deze trein zich in de dagelijkse praktijk bewijst.

Mooserboden

Een spectaculaire rit is de rit van Kaprun naar het Mooserboden Stuwmeer. Dit is het grootste stuwmeer van Oostenrijk en maakt deel uit van een complex van drie stuwmuren. De rit begint bij een grote parkeer garage waar je je auto moet achterlaten. Vanaf daar vertrekt een bus voor het eerste deel van de tocht door een smalle tunnel. Deze "enkelsporige" tunnel wordt door stoplichten beveiligd. Naast de bus maakt ook het werkverkeer naar de stuwmeren gebruik van deze tunnel. Aan de voet van het tweede stuwmeer begint het meest spectaculaire deel van de tocht met een "Schrägaufzug", een diagonale lift die over een heel breed spoor naar boven getrokken wordt. Via deze lift moesten vroeger alle vrachtvoertuigen richting het derde stuwmeer naar boven gebracht worden. Hetzelfde goldt voor de bussen die dienst doen op het laatste deel van het traject naar de Mooserboden stuwmeer. Inmiddels is dat niet meer nodig omdat er inmiddels een werktunnel is gebouwd naar de Mooserboden stuwmeer. Hierdoor kan het vrachtverkeer ook in de winter deze plek bereiken. Bovendien is de Schrägaufzug een enorme kostenpost. Voorlopig blijft deze voor toeristen nog in gebruik, maar de toekomst schijnt onzeker te zijn.

Citades Tram uit Mulhouse in Utrecht

Op 8-9 reed er in Utrecht een Citades tram uit Mulhouse (Frankrijk). Met deze lagevloer tram wilde men demonstreren hoe de tram naar de Uithof eruit zou kunnen gaan zien. De 2,65 meter brede tram ziet er modern uit maar rijdt net als alle lage vloertrams toch minder soepel dan een ouderwetse tram op draaistellen. Toch vielen de rijeigenschappen niet tegen. De scherpe bogen werden wel opvallend langzaam bereden.Ook de acceleratie was indrukwekkend. Speciaal voor deze tram was er aan het eindpunt bij het station een laag perron gebouwd. De gewone perrons waren voor deze tram uiteraard veel te hoog. Aan dit eindpunt stond ook een bijwagen van de oude Zeister tram opgesteld.

Postbussen in Oostenrijk

Al 100 jaar verzorgen postbussen een belangrijk deel van het openbaarvervoer in Oostenrijk. Van 1988 tot 1997 was de naam postbus even verdwenen. Toen werkte de Postbus samen met de Bahnbus onder de naam Bundesbus. Deze samenwerking was door de grote cultuurverschillen tussen deze bedrijven geen succes. Daarom werd vanaf 1997 weer zelfstandig verder gegaan onder de naam Postbus. In 2005 werd een derde deel van het vervoer aan private ondernemingen overgedragen. De Postbus organisatie kwam in handen van de spoorwegen en fuseerde nu echt met de Bahnbus. De naam postbus bleef wel gehandhaafd.

Het zal niet lang meer duren voordat de laatste echte Oostenrijks bussen gebouwd door Steyr en Graf & Stift zijn verdwenen. Beide firma's bouwden in de jaren 90 de "gemeinschaftbus". Uiterlijk waren deze bussen vrijwel identiek maar technisch kompleet afwijkend. G&F was een dochteronderneming van MAN en gebruikte MAN componenten. Steyr gebruikte voor de eerste bussen eigen componenten, en ging later over op het gebruik van Mercedes componenten. Toen Steyr uiteindelijk werd over genomen door Volvo werden Volvo componenten gebruikt. In feite werden de bussen toen op een Volvo B10B chassis gebouwd, hoewel Steyr nog steeds een eigen type aanduiding voor het chassis gebruikte. Wel was er aan de achterzijde een klein Volvo merkplaatje aangebracht. G&F bouwde voor de smalle en steile wegen ook een 10 meter versie die hierboven te zien. Verder bouwde Steyr een stadsbusversie met een afwijkende enkele voorruit en een brede voordeur (in 2 en 3 deurs uitvoering). In de laatste jaren gingen beide leveranciers het ontwerp naar eigen smaak steeds meer aanpassen. Zo bouwde Steyr een aantal bussen met een grote voorruit waarin de filmkast was verwerkt. Ook bouwde Steyr een aantal gelede bussen. In eerste instantie waren dit "pushers" met de motor achterin. Toen Steyr door Volvo was overgenomen werde het B10M chassis als basis gebruikt. De hier afgebeelde gelede bus is zo'n B10M. Deze bus is z'n carriere begonnen bij de Bahnbus en draagt nog steeds de rode kleur van de Oostenrijkse spoorwegen.

Arnhem Trolleybus 131

Op 18 april 1980 organiseerde de Nederlandse afdeling van de National trolleybus Association een excursie met de GVA 131. Deze bus was als eerste van de serie 131-134 eind 1979 afgeleverd, maar had als gevolg van problemen met de achteras nog niet in de dienst gereden. De bus was bij aflevering voorzien van een geldwisselautomaat, die al snel vervanger werd door een gewone betaaltafel. Onderweg kwamen we o.a. de 16 tegen, een Leyland Worldmaster uit 1966. In die tijd waren dit soort bussen een zeldzaamheid op een zaterdag.

Trams in Lissabon

De afgelopen week in Lissabon geweest. Hier is voor OV belangstellende veel te zien. Het meest opvallend blijven de trams die nog steeds een deel van het openbaar vervoer verzorgen. Op lijn 15 (een vlakke route lang de rivier de Taag) rijden een tiental gelede lagevloer trams. Geld voor meer nieuwe trams was er blijkbaar niet want er worden altijd een paar diensten gereden door 2 assige trams!!! Deze trams zien er ouder uit dan ze zijn. Ze zijn in de jaren negentig gebouwd door de werkplaats van het trambedrijf (CARRIS) op nieuwe onderstellen van Kiepe. Deze trams zijn eigenlijk bedoeld voor de lijnen 12, 18, 25 en 28.

Lijn 28 is de meest spectaculaire. Deze verbindt 2 hooggelegen oude stadswijken via de laaggelegen binnenstad met elkaar. De lijn rijdt via zeer steile en hele smalle straatjes. Toeristen en inwoners bevolking de trams die met grote frequentie rijden. De twee-asser kunnen zo'n 60 passagiers meenemen en zijn daarmee het ideale vervoermiddel voor deze lijn.

Lijn 18 rijdt vanaf het centrum eerst een stuk via de route van lijn 15 en slingert dan via stijle straatjes door een buitenwijk naar een grote begraafplaats. In de eindpuntlus staan een aantal bloemenstalletjes. De frequentie is een groot deel van de dag niet meer dan een 20 minuten dienst. Het mag eigenlijk een wonder heten dat deze lijn nog rijdt. Veel vergelijkbare lijnen zijn in de jaren 80 en 90 verbust.

On The Buses - The New Telly. 1-3

On the Buses was een succesvolle commedy serie in de jaren 70. Op Youtube zijn een hoop afleveringen van deze serie te vinden